| 398 عبدالبهاء فرزند ایران بهائـی آگاهـیداشـت فـورا عبدالبهـاء را رد و انـکار م یکـرد. عبـده در گفتگویـش بـا رضـا بـه عقایـد مذهبـی عبدالبهـاء توجّهـی های عبدالبهــاء در راه بازســازی نــدارد، بلکــه نظــرش بــه کوشــش آمیز اجتمـاع از طریـق نوسـازی تعلیـم و تربیـت عمومـی اسـت. مسـالمت کنـد کـه از تعالیـم بهائـی عبـده، در آغـاز گفتگـو بـا رضـا، اعتـراف می مُطّلـع نیسـت، امّــا میافزایـد: «ایـن تنهـا فرقـهای اسـت کـه بـرای تعلیـم رضـا، 7 کنـد.» هنرهـا و علـوم بـه مسـلمین و متفکّریـن و علمـا تـاش می در طـی گفتگـو بـه اسـتاد خـود م یگویـد کـه عبدالبهـاء منکـر خاتمیـت پیامبــر اســام اســت و ابــراز کــرده کــه جهــان نیازمنــد ظهــوری جدیــد و تعلیمــات روحانــی نوینــی اســت کــه بتوانــد نیازهــای کنونــی بشــر را گاه چنیــن برداشــتی از دهــد: «هیــچ بــرآورده ســازد. عبــده پاســخ می سـخنان عبـّـاس افنـدی نداشـتم.» او فقـط توضیـح داد کـه آنان م یکوشـند ی شـیعه را ترمیـم و تجدیـد کننـد تـا بـا پیـروان مذهـب سـنّی کـه فرقـه 8 نزدیکـی بیشـتری پیـدا کنـد. طــور کامــل نپذیریــم، حتّــی اگــر بازگویــی رضــا از ایــن گفتگــو را به داری چـون عبـده پذیـرش توانیـم تصـوّر کنیـم کـه بـرای مسـلمان دیـن می ی دیانـت و الوهیـت و قیامـت دشـوار بـوده اسـت. عقایـد بهائـی دربـاره ولـی مـدارک جدیـد حاکـی اسـتکـه عبـده در ایـنگفتگـو بـا رضـا مریـد گـذاری عبدالبهـاء چـه رضـا بدعت هایش را، از آن ی دانسـته خـود، همـه م یدانسـته، بـروز نـداده اسـت. ی آییـن بهائـی، در مقالـهای راجـع بـهگفتگوهـای عبـده و رضـا دربـاره خوبـی مینویسـد کـه عبـده بـا دیانـت بهائـی به Juan Cole خـوان کـول 9 آشــنا بــود، ولــی کــول دلیلــی بــرای اثبــات نظــر خــود ارائــه نم یدهــد. ی خـوانکـُـول خوشـبختانه در بیسـت سـال اخیـر مدارکـی در تأییـد نظریـه .٩٣٠:١ ، الاستاذ تاریخ رضا. 7 .۹۳۴:١ ، الاستاذ تاریخ رضا. 8 9 Juan Cole, Muhammad Abduh and Rashid Rida, 8.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA1OTk2