415 | عبدالبهاء و استاد امام محمّد عبدُه * ویلیام مک کنتس 45 کـرده بـود. الذکــر وهبــة مدّعــی اســت کــه ایــن ضمیمــه عمــدا از نشــریات فوق حـذف شـده زیـرا پاسـخی از تولسـتوی بـه زبـان فرانسـه داردکـه م یتوانـد عنـوان یـک رهبـر فکـری مسـلمان بـه اعتبـار عبـده، کـه در خـاور میانـه به مـه ١٢ معـروف اسـت، لطمـه بزنـد. وهبـة پاسـخ تولسـتوی را کـه تاریـخ دارد و بـه فرانسـوی نگاشـته شـده منتشـر کـرده اسـت. تولسـتوی ۱۹۰۴ های عبــده را در نواندیشــی در اســام تحســین در ایــن نامــه کوشــش میکنــد و از راز آفرینــش م یپرســد و مطلــب را بــا ایــن پرســش خاتمــه 46 دهــد: «از بــاب و بهاءاللّــه چــه م یدانــی؟» می هـا گـواه تـاش زیـاد رشـید رضـا بـرای تـر بـه ایـن نامه نگاهـی دقیق مانــدن ایــن پرســش اســت. از یــاد نبریــم کــه ظاهــرا رضــا بلاجــواب بیسـت سـال قبـل از طبـع نوشـتههای عبـده توسّــط امیـن، ایـن ضمیمـه را و ایـن امـر دلیـل آشـکاری 47 ی عبـده حـذفکـرد نامـه از چـاپ اوّل زندگی تــوان فقــط مرتبــط بــا ویراســتاری اســت کــه حــذف ایــن نامــه را نمی کتـاب دانسـت. ی کوت ـاه دیگ ـری از بـه دنبـال ایـن نامـه، رضـا در کتـاب خـود نامـه دهـد. معلـوم نیسـتکـه اصـل نامـه بـه عربـی عبـده بـه تولسـتوی ارائـه می ی دیگـر عبـده؛ ای اسـت از نامـه اسـت یـا فرانسـوی، امّــا ظاهـرا گزیـده ی معمــول هــا و بــدون کلمــه نامه زیــرا بــدون تعارفــات معمــول در پایان ای گویــد کــه ایــن قطعــه از نامــه یابــد. رضــا نمی «والسّــام» خاتمــه می طولانـی برگرفتـه شـده و فقـط مینویسـد «ضمنـا بـه او [تولسـتوی] چنیـن نوشـت.» آنچـه رضـا از ایـن نامـه نقـل کـرده پاسـخی اسـت از عبـده بـه ی پرسـش او راجـع بـه آفرینـش: تولسـتوی دربـاره .۲۶۹ :۱ ، الاعمال الکامله عبده، 45 برای تحقیقات تولستوی در آئین بهائی بنگرید به: 46 Luigi Stendardo, Leo Tolstoy and The Baha’i Faith. Translated from French by Jeremy Fox (Oxford: George Ronald, 1985). .۶۲۳ :۴ : ب ۲ ، الاستاذ تاریخ رضا، 47
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA1OTk2