این کتاب به جنبههای گوناگونِ تلاش یک جامعهى نوین دینى براى احراز هویتى مستقل و رهایی از سنّتهاى کهنه میپردازد. فصلهاى مختلف آن هر یک به گونهاى گویای تکوینِ دینى جدید است که در ایرانِ قرن نوزدهم سر برآورد.
در تاریخ معاصر ایران، عوامل گوناگونی به تمایزِ ایرانی از غیر ایرانی یا بیگانگان انجامیده است. از میان این عوامل می توان به مهاجرت، جنگ، نظام قضایی و تجارت اشاره کرد. در ادوارِ مختلف تاریخی، انگیزههای متفاوت سیاسی، اقتصادی و حقوقی، حسّ یگانگیِ اخلاقی و تعلق به وطن مشترک را تضعیف کرده است.
در ایرانِ دوران هخامنشی وفاداری به شاه مهمترین عنصر هویّت بود. با تدوین قوانین یهودیت، مسیحیت و آیین زرتشتی در زمان ساسانیان و پیرو آن با ظهور اسلام، وفاداری به دین به عنصر اصلی هویّت ساکنان خاور نزدیک تبدیل شد. اما پایاترین و نافذترین تأثیر در شکلگیری هویت از آنِ فرهنگ و زبان بوده است.
رویارویی با چالشهای جهانی مستلزم شکلگیری نوعی هویّت انسانیِ جهانشمولِ مبتنی براصل یگانگی است. چنین هویتی با تأثیر بر فرایندهای تصمیم گیری، اصول تعلیم و تربیت، شیوهی ارزشیابی هنجارها، نقش دین و گفتمانهای موروثی و دیگر رفتارهای اجتماعی تکوین می یابد و با ایجاد حسّ یگانگی، درک ما از نفع شخصی و ایثار را تغییر می دهد.
بهائیان با انقلاب مشروطه رابطهای پیچیده داشتهاند. گاهی از آن حمایت می کردند و گاهی از سیاست دوری میگزیدند. به رغم تأثیرپذیری قابل توجه انقلاب از تعالیم بهائی، حقوق و آزادیهای اعطا شده در مشروطه شامل حال بهائیان نشد و غالب مورّخین و نویسندگان این تأثیر را دست کم انگاشتند.
بیش از نیم قرن پیش احمد کسروى تبریزى کتابى به نام "بهائیگرى" نوشت که ظاهراً گذر زمان از اهمیت آن نکاسته است. کتابی که اینک در پیش رو دارید کوششی است برای روشن کردن بعضی از واقعیتهای تاریخی و رفع برداشتهای نادرست کسروی.
ما در فرهنگی زندگی میکنیم که بر اساس رقابت شکل گرفته است. نظامهای اقتصادی، سیاسی، قانونی و سایر نهادها و روالهای اجتماعی در جوامع لیبرال غربی مبتنی بر رقابت و ستیزهجویی است. در کنار این فرهنگِ رقابت، فرهنگ اعتراض قراردارد. در پاسخ به مشکلات اجتماعی و زیستمحیطیِ ناشی از فرهنگ رقابت چه باید کرد؟
