ادگار مورن، اندیشه‌ی درهم‌تنیدگی و امید در دل عدم قطعیت

سعید پیوندی

ادگار مورن اندیشمند سرشناس فرانسوی در سن ۱۰۴ سالگی درگذشت. او معمار اصلی مفهوم «درهم‌تنیدگی» بود. من ادگار مورن را از نزدیک در زمان یک کار مشترک میدانی در سال ۲۰۰۰ شناختم. در آن سال مورن به دعوت وزیر آموزش و پرورش وقت فرانسه قرار بود رهیافت میان‌رشته‌ای، مهارت‌های روش‌شناختیِ کلیدی و اصلاح شیوه‌ی تفکر را وارد برنامه‌ی درسی کند.

ویدئو

آن سوی چهره؛ نگاهی به آثار باسم دحدوح

نهال تابش

در نقاشی‌های باسم دحدوح، بدن انسانی نه بازنمایی واقعیت، بلکه صحنه‌ی رویارویی با تراژدی، آشوب و خشم فروخورده است. این هنرمند سوریه‌ای در مرز میان بیان و حذف، معنا و ابهام، تلاش می‌کند تجربه‌های عاطفیِ متضاد را با زبانی بصری بیان کند؛ زبانی که ریشه در بی‌عدالتی، جنگ، پریشانی و رؤیای مقاومت دارد.

پادکست

 

 

نوشتاری

شگفتی در برابر یقین

گری مورسن

امروزه از نظر بسیاری از افراد تحصیل‌کرده باور به آزادی بیان، اختلاف نظر مشروع و گفتگوی عمیق و استدلال‌محور امری منسوخ (یا حتی بدتر) است؛ یا، همانند هربرت مارکوز، آزادی بیان را صرفاً امری متعلق به کسانی می‌دانند که در سمت درست تاریخ ایستاده‌اند. از تجربه‌های روسیه درس‌های بسیاری درباره‌ی آزادی بیان و گفتگو می‌توان آموخت که در اینجا به سه نمونه از آنها می‌پردازم.

پرونده

اقلیت‌ها در انقلاب مشروطه

اقلیت‌های دینیِ ایران در کجای انقلاب مشروطیت ایستادند؟ آیا به تعبیر ولفانگ بورشرت، نمایشنامه‌نویس آلمانی، آنان «بیرون و پشتِ در» جنبش مشروطیت جا ماندند، و یا آنکه به‌رغم محدودیت‌ها و تنگناها، به نقش‌آفرینی پرداختند؟ زرتشتیان، یهودیان، ارامنه و بهائیان به چه ترتیب این انقلاب را از سر گذراندند؟ مجموعه‌ی حاضر به وارسی این پرسش‌ها می‌پردازد و پیوندهای دوسویه‌ی میان ناهمنوایان دینی و جنبش مشروطیت را بر می‌رسد. 

درس‌گفتارهای عباس امانت درباره‌ی تاریخ ایران

در این سلسله درس‌گفتارها، عباس امانت، استاد بازنشسته‌ی تاریخ در دانشگاه ییل، درباره ساختارهایی در تاریخ ایران صحبت می‌کند که به باور او از قرن‌ها پیش تا امروز پایدار مانده و زندگی ایرانیان را شکل داده است.

پیشگامان فرهنگ مدرن در ایران

ایران در یکصد سال اخیر به‌ویژه در نیمه‌ی اول قرن گذشته چهره‌ی تأثیرگذار کم نداشته است. فهرست این چهره‌ها در عرصه‌های مختلف طولانی است. برخی از مردان و زنان پیشرو با پشتکار و علاقه در زمانه‌ی غلبه‌ی سنت، نهادهایی پایه گذاشته و منابعی فرهنگی تولید کردند که نسل جدید هنوز از آنها بهره می‌برد...

دانشکده

دانشکده تحریریه‌ی مستقلی است که با همکاری آسو به انتشار پژوهش‌های دانشگاهی در حیطه‌ی علوم اجتماعی و انسانی می‌پردازد. دانشکده می‌کوشد منتخبی از منابع پژوهشی‌ را گرد آورد که به‌روزند، کمتر در فضای فارسی‌زبان شناخته شده‌اند و  می‌توانند به شناخت مسایل اجتماعی امروزِ ایران کمک کنند. دانشکده به‌جای ترجمه‌ی کامل متون دانشگاهی که معمولاً طولانی و پیچیده نوشته شده، جان کلام نویسندگانِ آنها را در مقاله‌ای کوتاه و ساده توضیح می‌دهد.

نسخه خود را از لولو سفارش دهید