از آزارهای جنسی تا خشونتهای ناموسی:
مریم فومنی
سالی که گذشت بیش از هرچیزی سال شکسته شدن سکوت زنان در ایران بود. شکسته شدن سکوت دربارهی آزارهای جنسی، خشونتهای ناموسی و حتی خشونت خانگی که در دوران کرونا شدیدتر از قبل شد و انکارش را ناممکن کرد.
تبهای اولیه
بررسی جنبش حقوق زنان در عربستان سعودی
نیلوفر غلامی در گفتگو با امیمه نجار، وبلاگنویس و فعال حقوق زنان
گزارش شکاف جنسیتیِ «مجمع جهانی اقتصاد» در سال ۲۰۲۰، عربستان سعودی را در بین ۱۵۳ کشور جهان در رتبهی ۱۴۶ قرار داده است که نشان میدهد این کشور هنوز برای دستیابی به برابری جنسیتی راه درازی در پیش دارد. با امیمه نجار ــ وبلاگنویس، فعال حقوق زنان و پزشک اهل عربستان سعودی ــ دربارهی جنبش زنان در عربستان سعودی و مقایسهی آن با جنبش زنان در ایران گفتگو کردیم.
توطئه یا تئوری توطئه؟
عباس میلانی در گفتگو با شبنم طلوعی
مبنای تاریخی و سرآغاز تئوری توطئه چیست؟ مصادیق تئوری توطئه در تاریخ معاصر ایران کداماند؟ آیا در ایران پیش از قرن ۱۹ هم تئوریهای توطئه وجود داشت؟ مذهب شیعه چه تأثیری در شکلگیری آن دارد؟ اینها از جمله پرسشهایی است که با دکتر عباس میلانی در میان گذاشتیم.
جنسیت و آموزش عالی
سعید پیوندی در گفتگو با منصوره شجاعی
این گفتگو به دو علت انجام شد. اول، انتشار کتاب چشماندازهای جهانی در موضوع جنسیت و آموزش عالی به قلم سه تن از استادان جامعهشناسی از ایران، فرانسه و هندوستان. یکی از این سه تن دکتر سعید پیوندی است که بخش مهمی از این کتاب به یافتههای پژوهشهای او در ایران اختصاص دارد. علت دوم، انتشار شمارهی دهم مجلهی «آزادی اندیشه» با موضوع «علم، قدرت و جنسیت» که سعید پیوندی و نیره توحیدی مشاوران علمی این شماره بودند.
«یا اسلام یا حرکت»؛ روایت مصادرهی اموال و تبعید بهائیانِ روستای ایول
سپهر عاطفی
روستای ایول دراستان مازندران بیش از ۱۰۰ سال محل سکونت بهائیانی بود که غالباً کشاورز بودند و مؤسس اولین مدرسهی ابتدایی و نخستین حمام دوش در آن روستا. پس از انقلاب دهها هکتار از زمینهای آنها مصادره و خانههایشان به آتش کشیده و ویران شد. نتیجهی سالها پیگیرد قانونی بهائیان رانده شدهی روستا از مراجع گوناگون قضائی و حکومتی سرانجام در پاییز امسال از سوی دادگاه تجدیدنظر استان مازندران مشخص شد: به حکم مراجع تقلید اموال آنها هیچ گونه مشروعیتی ندارد و اراضیشان در اختیار ستاد اجرایی فرمان امام قرار میگیرد تا مراکز فرهنگی جهت تبلیغ مهدویت احداث کنند.
فاجعهی شاهرود: تثبیت نابرابری و اضمحلال مشروطیت
کریم دواتگر
کشتار بهائیان در ۱۷ مرداد ۱۳۲۳ در شاهرود و اخراج بازماندگان، واقعهی مدهش فراموششدهای است که برای فهم بهتر رویدادهای امروز فوقالعاده مهم است. اهمیت کشتار شاهرود از یک سو به وجوه انسانی آن برمیگردد زیرا یکی از شدیدترین جنایتهای متکی به مذهب در سدهی گذشته بوده، و از سوی دیگر ناشی از روایت دست اولی است که از آن واقعه به جا مانده است: در قالب کتاب حقایق گفتنی پیرامون حادثهی ننگین شاهرود و کشتار بهائیان به دست شیعیان.
دربارهی مصادرهی اموال شهروندان غیر مسلمان در ایران
حسین رئیسی
هرچند قوانینِ ناظر به مصادره یا حقوق مصادره در ایران عمدتاً اموالی را مشمول حکم مصادره میداند که از طریق ارتکاب جرایم یا از طریق فعالیتهای غیر اقتصادی نظیر قمار به دست آمده باشد اما اموال بسیاری از شهروندان غیر مسلمان بدون رعایت تشریفات قانونی و جستوجو دربارهی منشأ مالکیت آنها به تیغ مصادره سپرده میشود.
ناسیونالیسم ایرانی و هویتطلبی قومی به روایت اصغر شیرازی
میثم بادامچی
کتاب اصغر شیرازی به دلیل جامعیت آن، استفادهاش از منابع دست اول، و توجه او به آثار بسیاری دیگر از مؤلفین و پژوهشگران در این زمینه، کاری پر ارزش و کمنظیر و مرجع بسیار سودمندی برای مطالعهی اندیشههای ملیگرایی در ایران است.