ارمنیان ایران، تاریخی که باید از نو بخوانیم
سیروس علینژاد
روبرت صافاریان در این کتاب تمام تاریخ ارمنستان و تاریخ ارمنیان ایران و زجر بیامان مردم بیچاره را در یک کتاب ریخته و تحویل خوانندگان داده است.
روبرت صافاریان در این کتاب تمام تاریخ ارمنستان و تاریخ ارمنیان ایران و زجر بیامان مردم بیچاره را در یک کتاب ریخته و تحویل خوانندگان داده است.
پروژههایی مانند «شهری که به یاد میآورد» با ارائهی تورهای فیزیکی و دیجیتالِ حافظهمحور بهعنوان رویکردهایی انتقادی عمل میکنند که سویههای نادیدهگرفتهشدهی گذشته را نمایان کرده و مفهوم میراث تاریخی را به مواجههای آگاهانه با واقعیتهای پیچیده و حلنشدهی آن بسط میدهند.
یادی از هرانت دینک روزنامهنگار برجستهی ارمنیتبار که از مهمترین منادیان آشتی ترکها و ارمنیهای ترکیه بود، و حدود ۱۷ سال پیش به دست یک نوجوان ناسیونالیست تندرو در استانبول کشته شد.
کیغام جاگالیان، از بازماندگان نسلکشی ارامنه، و پدر عکاسی غزه است که در سال ۱۹۴۰ اولین استودیوی عکاسی را در مرکز شهر راه انداخت. عکسهای او تاریخ اجتماعی و سیاسی غزه را به مدت چهاردهه تا پیش از مرگش در سال ۱۹۸۱ به تصویر میکشد.
موضع مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار ترکیهی مدرن، دربارهی نسلکشی ارامنه از موضوعات به شدت بحثانگیز است. بررسی آثار آتاتورک نشان میدهد که، اگرچه او این فاجعه را «عملی شرمآور» شمرده، با مطرح کردن خشونت ارامنه با ترکها به عنوان سیاست نابودسازی و توحشی منحصر به فرد در تاریخ، در صدد کماهمیت جلوه دادن آن نسلکشی است.
بیش از یک قرن پس از قتل عام ارامنه در ترکیهی عثمانی، خانوادههای قربانیان و بازماندگان این فاجعه همچنان به شرح ابعاد گوناگون آن میپردازند. داون مککین، نویسنده و خبرنگار ارمنیتبار آمریکایی در کتاب «پیادهروی صد ساله: یک اودیسهی ارمنی»، با اتکا به سرگذشت و خاطرات پدربزرگاش، روایتی استثنایی از این نسلکشی عرضه میکند.
با گذشت بیش از یک قرن از نسلکشی ارامنه در ترکیهی عثمانی، پژوهشهای تاریخی و دانشگاهی پرتوهای تازهای بر زوایای تاریک این فاجعه میاندازند. این مقاله، که به مناسب «روز یادبود نسلکشی ارامنه» (۲۴ آوریل) منتشر میشود، چهار کتاب کلیدی در این باره را مورد بررسی قرار میدهد.
جوزف بازرالیان، نوادهی یکی از بازماندگان نسلکشیِ ارامنهی ترکیه در سال ۱۹۱۵ است. در این گفتار او ضمن ارائهی تعریفی حقوقی از نسلکشی، به بررسی مصادیق آن در آنچه بر گذشتگان او رفته، میپردازد.