تحولات اقتصادی در ایرانِ پسابرجام
فرهاد ثابتان
برجام و بازگشایی دروازههای تجارت میان ایران و کشورهای خارجی به سود کیست؟ ایران، کشورهای خارجی یا هر دو طرف؟ نویسنده میکوشد با استناد به الگوها و دادههای معتبر اقتصادی به این پرسشِ مهم پاسخ دهد.
برجام و بازگشایی دروازههای تجارت میان ایران و کشورهای خارجی به سود کیست؟ ایران، کشورهای خارجی یا هر دو طرف؟ نویسنده میکوشد با استناد به الگوها و دادههای معتبر اقتصادی به این پرسشِ مهم پاسخ دهد.
پیروان آیین بهائی -آیینی که در قرن نوزدهم در ایران بنا نهاده شد- طبیعت را تجلی ارادهی الهی میدانند، دین و علم را رهیافتهایی مکمل برای رسیدن به حقیقت میشمارند، و به آن دسته از فرایندهای توسعهی فردی و اجتماعی میپردازند که وحدت، وابستگی متقابل، عدالت اجتماعی، و پایداری بومشناختی را ترویج میکند.
نویسنده میکوشد با بررسی تأثیر نابرابری اجتماعی بر سلامتی جامعه، نشان دهد که نه تنها ثروت و طول عمر رابطهی نزدیکی دارند بلکه توزیع نابرابر ثروت، آفتها و بیماریهای اجتماعی را افزایش داده و از "امید به زندگی" میکاهد، در حالیکه افزایش برابری اجتماعی میتواند سلامتی کل جامعه را بهبود بخشد.
بشر شتابان به سوی عصر زمینشناختیِ نوینی روان است، عصری که در آن تأثیر آدمی بر کرهی زمین نادیده نخواهد ماند. این مقاله به بحثهایی میپردازد که بر سرِ این پدیده درگرفته است.
بردهداری مدرن چیست و چه شباهتها و تفاوتهایی با بردهداری قدیمی دارد؟ چه رابطهای میان ویرانی محیطزیست و بردهداری مدرن مییابیم؟ راه الغای بردهداری مدرن را در تحول اخلاق فردی باید جُست یا در اصلاح نظام اقتصادی؟
در نیمهی نخست قرن بیستم، شماری از روشنفکران سیاه پوست آمریکایی مجذوب تعالیم بهائی شدند. یکی از آنها، دابلیو. ای. بی. دوبوا، مورخی نامدار و از بنیانگذاران "انجمن ملی ترقی رنگین پوستان" بود. این مقاله به فراز و نشیب رابطهی او با آیین بهائی میپردازد.
کیلومترها دورتر از سرزمین مادری، در دنیایی متفاوت و کنار کودکی که خردسالیاش را در فضای دیگری تجربه میکند، بهار طبیعت و عید نوروز چگونه به شکوفه مینشیند؟ بهار از نگاه کودکی ایرانیتبار در غربت و مادری که چندیست مهاجر دیاری دیگر شده، چگونه در هم میآمیزد؟
نوروز نه تنها عید صیام و آغاز سال نو بهائی بلکه نماد تجدید حیاتِ معنوی و یگانگی نوع بشر است که بهائیان سراسر جهان، همزمان آن را جشن میگیرند.
جوسایا اوبر، متخصص تاریخ یونان باستان، در این مقاله میکوشد تا با بررسی دموکراسی در زادگاهش آتن، نشان دهد که میان دموکراسی و لیبرالیسم پیوندی ضروری برقرار نیست، و دموکراسی غیرلیبرالی میتواند در مقایسه با هرجومرج یا نظام استبدادی بدیلی بهتر باشد.
برخلاف تصور رایج، "بحران پناهندگی" ناشی از ورود صدها هزار نفر از خاورمیانه و آفریقا به اروپا نیست. این بحران، معلول نظام مهاجرتی اروپا است که بر اساس سلبِ عاملیت از پناهجو و نفی کرامت او بنا شده، نظامی که نه جزئی از راه حل بلکه خود بخشی از مشکل است.
این مقاله با بررسی تاریخ سیسالهی مدرسهی دخترانهی تربیتِ تهران از اواخر دوران قاجار تا دورهی رضاشاه، ماهیت ارتباط میان بهائیان ایرانی و آمریکایی، و تحولات اجتماعی و سازمانی بهائیان در اوایل قرن بیستم را روشن میسازد.
نویسنده میکوشد براساس دادههای جمعیتشناختیِ مربوط به پیشینهی دینی دانشآموزان مدرسهی سعادتِ بَناتِ نجفآباد، تفاوت رویکرد بهائیان و مسلمانان به آموزش دختران در اوایل قرن بیستم را آشکار کند.
بررسی روشهای عمدهی شکنجه از منظر دانشِ عصبشناسی نشان میدهد که این شیوهها نه تنها مؤثر نیست بلکه به سلامت روانیِ شکنجهگران هم آسیب میرساند. نویسندهی این کتاب مهم پیشنهاد میکند که بازجویان به جای شکنجه با زندانیان گفتگو کنند.
نظریههای توطئه از دوران مشروطه در تاریخنگاری ایرانی رواج داشته و بسیاری از مورخین برجسته از همین دریچه به وقایع تاریخی نگریستهاند و در نتیجه تصورات ایرانیان از واقعیت، تا حد زیادی با توطئهباوری عجین شده است. این مقاله به کاوش در روایتهای تاریخیِ گروههای مختلف پرداخته و شیوع این پارادایم را در میان ایرانیان تبیین میکند.
یکی از نامدارترین نظریهپردازان علوم سیاسی به اهمیت صحتِ انتخابات و علل خدشهدار شدن آن میپردازد و تحلیل هوشمندانهای از پیوند میان صحتِ انتخابات و دموکراسی در سراسر جهان ارائه میدهد.
این مقاله به اختصار پیامدهای تحریمها و اعتراضهای انتخاباتی برای دموکراتیزاسیون حکومتهای مختلط را بررسی میکند. بر اساس یافتههای اصلی این پژوهش، تحریمها به شکستِ انتخاباتی حکومتهای مختلط شتاب میبخشد اما در نهایت به افزایش رقابت در حکومتهای بعدی نمیانجامد.
اعضای شوراهای محلی، ملی و بینالمللی جامعهی بهائی با رأیگیری انتخاب میشوند اما این انتخابات ویژگیهایی دارد که آنها را از سایر انتخابات دموکراتیک متمایز میکند. اَبیزاده با تأمل بر معیارهای رأیدادن و شیوهی مشورت دربارهی آنها، به بررسی این ویژگیها میپردازد.
روایت تاریخ سرکوب بهائیان ایران، خود همواره دچار سرکوب و تحریف بوده است. کتاب یکصد و شصت سال مبارزه با آیین بهائی، تلاش دارد تا به دور از توهم و تعصب مذهبی و اهریمنسازی از سرکوبگران، با ارائهی اسناد و مدارک، روایتی از این تاریخ به دست دهد.
دادستان پیشین دیوان بینالمللی لاهه با نگاهی گذرا به سرگذشت سوگناک بومیان کانادا نشان میدهد که مجادله بر سر تعریف حقوقی دقیق "نسلکُشی فرهنگی"، آشتی ملی و تحول واقعی در این کشور را به تعویق میاندازد.
با برآمدن جمهوری اسلامی، روایت شیعیِ شهادت، که تا آن زمان بیشتر بر مظلومیت امام حسین تأکید میکرد، به خدمت اهداف ایدئولوژیک و سیاسی درآمد. در مقابل، روایت آیین بهائی از شهادت، که آن را آخرین چاره برای اثبات عقیده میداند، بهائیان ایران را به "استقامت سازنده" تشویق کرد.
تاکنون دولت اسلامی ویدئوهای متعددی از تخریب و انهدام آثار باستانی را منتشر کرده است. نویسندهی مقاله اغلبِ واکنشها به این ویدئوها را "مصرف کردن داعش" میخواند و میکوشد با بررسی دلایل تهیهی این کالاهای رسانهای این مصرفگرایی را نقد کند.
وقتی از وجود یا عدم خدا حرف میزنیم، از چه سخن میگوییم؟ آیا پرداختن به این مسئله به غفلت از مسائل اساسیتر نمیانجامد؟ وجوه اشتراک و اختلاف میان خداباوران و خداناباوران چیست؟
وجه تمایز بنیادین عصر سکولار و اعصار پیشین چیست؟ چه عواملی به ظهور سکولاریسم و انسانگرایی انحصاری انجامید؟ آیا سکولاریسم به معنای مرگ خدا است؟ فیلسوف نامدار کانادایی در این اثر سترگ میکوشد تا به چنین پرسشهایی پاسخ دهد.
همان طور که موفقیتهای انتخاباتی احزاب راست افراطی نشان میدهد، بحران واقعی اروپا نه ورود انبوهی از مهاجران بلکه شیوع دیگرهراسی و سایه افکندن ترس بر واقعیت است. پناهجویان درماندهای که از فجایع انسانی خاورمیانه و شمال آفریقا گریختهاند در ورطهی بیگانههراسی در اروپا گرفتار شدهاند.