این همه رفتوآمد سریع بین حال خوب و حال بد، دیدن زشتی و جستن کمی قشنگی، تو را در برابر امید هم دودل میکند. دودلیای که البته همیشه بد نیست، آن هم وقتی که همه چیز اگر بمیرد، رفت و آمد فصلها زنده خواهد ماند.
چرا تماشای آثار هنریای که درد و رنج دیگران را به نمایش میگذارد، مشکلآفرین است؟ «اقتصاد تماشا» چیست؟ آفرینندگان، عرضهکنندگان و مخاطبان آثار هنری چگونه میتوانند به اقتصاد تماشا تن ندهند؟
آدونیس در این گفتگو به ارزیابی اوضاع «وخیمِ» جهان عرب، که وضعیت سوریه از نشانههای بارز آن است، میپردازد. راهحل او برای خروج از این وضعیت، کنار گذاشتن چارچوب فکری-عملی مذهبیِ منسوخ و تلاش برای جدا کردن دین از سیاست است.
نویسنده به تحلیل اوضاع دنیا پس از پایان شکوفایی اقتصادی میپردازد؛ زمانی که بَزمِ مصرفگرایی برچیده میشود و بشر باید به ناچار با مشکلات روزگار نو دست و پنجه نرم کند. در ادامه، بحرانها و مشکلات احتمالی این دوره را برمیشمرد و نقش بشر را در تحقق این احتمالات بیان میکند.
آیا میتوان با ایران داد و ستد کرد و نهادهای فاسد را تقویت نکرد؟ روابط تجاری شرکتهای خارجی با ایران رهبران این کشور را به ادامهی نقض حقوق بشر تشویق میکند یا بر توانمندی مردم میافزاید؟ در چه صورتی میتوان گفت که شرکتهای خارجی به اصول اخلاقی پایبند ماندهاند؟
آیا دفاع از گشودگی مرزها پشتوانهی نظری و توجیه عملی دارد؟ چه رابطهای میان نابرابری جهانی و لزوم گشودگی مرزها میتوان یافت؟ چرا در فرایند مشروعیتبخشی به کنترل دموکراتیک مرزها «ناشهروندان» هم باید مشارکت کنند؟
نویسنده با بررسی موقعیت جغرافیایی و سابقهی اساطیری و تاریخیِ تنگهی داردانل که آسیا و اروپا را به یکدیگر میپیوندد، به توصیف بحران پناهجویان در منطقه میپردازد. این تنگه نقطهای حیاتی برای آنها و دروازهی ورودشان به اروپاست. نویسنده با اشاره به ادبیات جهان و تاریخِ منطقه نشان میدهد که بحرانِ کنونی، پیشینهای دیرینه دارد.
در ابتدای جنگ جهانی اول، حدود دو میلیون ارمنی در امپراتوری عثمانی میزیستند. در پایان جنگ، تنها اندکی از آنها باقی مانده بودند. این مقاله با مرور نسلکشی ارامنه نشان میدهد که این نسلکشی نه پدیدهای واحد بلکه فرایندی چندبعدی بود.
چرا حکومت ترکیه نسلکشی ارامنه را انکار میکند؟ آیا این حکومت توانسته حافظهی اجتماعی و فرهنگیِ عاملان، شاهدان و قربانیان این نسلکشی را بزداید؟ انکار و هویت چه رابطهای با یکدیگر دارند؟
هدف هیتلر از اشاره به نسلکشی ارامنه پیش از حمله به لهستان چه بود؟ چرا هیتلر آتاتورک را میستود؟ چه شباهتهایی میان روشهای عثمانیها و نازیها میتوان یافت؟
نویسنده موضوعِ نسلکشی ارامنه را از زوایای مختلف در زمینهای تاریخی تحلیل میکند و ضمن بررسیِ تغییرات تاریخی در مفهوم نسلکشی و هنجارهای بینالمللی به موضع دولت ترکیه در گذر زمان در برابر این واقعه میپردازد.
نویسنده با نگاهی به دوران حبس خود به اتهام آموزش به دانشجویانِ محروم از تحصیل و گذراندن دوران انفرادی، از تجربهی «گسست» میگوید. گسست، نوعی حالت روانی است که فرد در آن از بُعدی از ابعاد تجربهی واقعیت جدا شده و یکپارچگی میان آگاهی و دیگر ابعاد وجودیاش را از دست میدهد.
رازداری نه تنها یکی از اجزای ناگسستنیِ زندگی خصوصی بلکه رابطهای اجتماعی و ابزاری مفید برای ایجاد و تحکیم پیوندهای میانانسانی است. بحران کنونیِ زندگی خصوصی را میتوان معلول میل وسواسگونه به افشای راز دانست.
نظریههای توطئه از دوران مشروطه در تاریخنگاری ایرانی رواج داشته و بسیاری از مورخین برجسته از همین دریچه به وقایع تاریخی نگریستهاند و در نتیجه تصورات ایرانیان از واقعیت، تا حد زیادی با توطئهباوری عجین شده است. این مقاله به کاوش در روایتهای تاریخیِ گروههای مختلف پرداخته و شیوع این پارادایم را در میان ایرانیان تبیین میکند.
دادستان پیشین دیوان کیفری بینالمللی با بررسی محاکمهی رادوان کاراجیچ میکوشد پیوند میان نسلکُشی در یوگسلاوی سابق با کشتار کنونی در عراق و سوریه را نمایان کند تا شاید بتوان راهی برای مقابله با خشونت و کشتار یافت.
افشای اسناد پاناما به این مناقشه دامن زده که منظور از «حریم خصوصی» و «عرصهی عمومی» چیست؟ مرز میان آنها ایستا است یا پویا؟ نهادهای عمومی از چه راههایی به حریم خصوصی تجاوز میکنند؟ تسخیر عرصهی عمومی توسط امور کاملاً خصوصی به چه معنا است؟
نویسنده میکوشد با بررسی تأثیر نابرابری اجتماعی بر سلامتی جامعه، نشان دهد که نه تنها ثروت و طول عمر رابطهی نزدیکی دارند بلکه توزیع نابرابر ثروت، آفتها و بیماریهای اجتماعی را افزایش داده و از "امید به زندگی" میکاهد، در حالیکه افزایش برابری اجتماعی میتواند سلامتی کل جامعه را بهبود بخشد.
برجام و بازگشایی دروازههای تجارت میان ایران و کشورهای خارجی به سود کیست؟ ایران، کشورهای خارجی یا هر دو طرف؟ نویسنده میکوشد با استناد به الگوها و دادههای معتبر اقتصادی به این پرسشِ مهم پاسخ دهد.
پیروان آیین بهائی -آیینی که در قرن نوزدهم در ایران بنا نهاده شد- طبیعت را تجلی ارادهی الهی میدانند، دین و علم را رهیافتهایی مکمل برای رسیدن به حقیقت میشمارند، و به آن دسته از فرایندهای توسعهی فردی و اجتماعی میپردازند که وحدت، وابستگی متقابل، عدالت اجتماعی، و پایداری بومشناختی را ترویج میکند.
