عدالت و تغییرات آرام / بنای فضاهای عمومیِ مستقل برای زندگی جمعی

بهار ــ روزنامه‌نگار / آرش ــ جامعه‌شناس

ما نمی‌توانیم در همه‌ی عرصه‌ها برای محقق ساختن تغییراتِ دلخواهمان تلاش کنیم اما اگر هر کس در همان حوزه‌ی کاری و شخصی خود دست به تلاش‌هایی کوچک بزند، در نهایت ما جمعی را شکل داده‌ایم که هر کدام برای تغییری تلاش می‌کنند. 

معماری رضاشاه

عباس میلانی

آنچه می‌خوانید برگرفته از کتاب در جستجوی رضاشاه نوشته‌ی عباس میلانی‌ست که به تازگی منتشر شده است. این نوشته بخش‌هایی از فصل «معماری رضاشاه» است.

الکساندر سولژنیتسین؛ پرتونگاری از اعماق دوزخ

هرمز دیّار

سولژنیتسین همانند کتاب‌هایش عاری از خطا نبود. اما نورتاباندنِ او بر پیکر عریان حقیقت و فراست تاریخی‌اش در به عقب‌ کشیدنِ مبدأ بنیان‌گذاری گولاگ از دوران استالین به دوره‌ی لنین سبب شد که نقش انکارنشدنی او در سلب اعتبار از شوروی کمونیستی، هرگز از سکه نیفتد. 

خیابان از آنِ کیست؟ وقتی زندگی روزمره سیاسی می‌شود

مریم فومنی در گفت‌وگو با یک جامعه‌شناس در ایران

آیا خیابان و زندگی روزمره‌ی مردم عرصه‌ای برای مبارزه شده است؟ و آیا همین زندگی روزمره می‌تواند به نیروی تغییر تبدیل شود؟ این پرسش‌ها را با یک جامعه‌شناس ساکن ایران، که خواسته نامش محفوظ بماند، در میان گذاشته‌ایم.

می‌خواهم زندگی آرامی داشته باشم، آرام و آزاد و قانون‌مدار

آرمینه ــ ۷۰ ساله، معلم بازنشسته، ایران

پاسخ دادن به سؤالاتی درباره‌ی ایران ۱۴۲۰ برایم خیلی سخت است، پانزده سال دیگر هشتادوپنج‌ساله خواهم بود و نمی‌دانم آیا زنده خواهم بود و چه کاری می‌توانم انجام دهم. اما امیدوارم ایران ۱۴۲۰ را ببینم و با اینکه در هشتادوپنج‌سالگی خیلی از امکان‌ها محدود می‌شوند، در ساختن آن نقشی داشته باشم. 

خانه: جایی که آدم مجبور نباشد خودش را توضیح دهد

سنان انطون در گفت‌وگو با فرناز سیفی

سرزمین مادری و «خانه» را از دست دادن به چه معنا است؟ آیا معنای «غربت» تنها ترک کردن سرزمین مادری است؟ در دوری از وطن با انبوه خاطرات گذشته چه می‌کنیم؟‌ آیا فراموشی ناگزیر است و راه بقا یا چنگ زدن به خاطرات خانه است که بقا را ممکن می‌کند؟‌ 

رویاندن همدلی از دل تفاوت‌ها؛ اهالی ماگنولیا: آخرین رمان زویا پیرزاد

بهروز اخلاقی

انتشار رمان اهالی ماگنولیا را می‌توان یکی از مهم‌ترین رخدادهای ادبی ایران در ماه‌های اخیر دانست. وقتی نویسنده‌ای پرطرفدار پس از سال‌ها سکوت دوباره دست به قلم می‌برد و کتابی را روانه‌ی بازار می‌کند طبیعی است دوستدارانش در عطش آن باشند که سردرآورند در این فاصله‌ی طولانی چه در ذهن او می‌گذشته و او چگونه آن را بر صفحه‌ی کتاب آورده است.

ایران: نور عدالت و اتحاد از دل تاریکی‌های رنج و بیداد

پیام اخوان

امروز در شرایطی با هم صحبت می‌کنیم که واژه‌های «رنج» و «بیداد» برای مردم ایران دیگر مفاهیمی انتزاعی نیست. رنج و بیداد نام و چهره دارد، خانه و محله دارد، پدر و مادر و فرزند دارد. در زندان‌ها و گورستان‌ها دیده می‌شود؛ در خانه‌های ویران شده و چشمان اشکبار کسانی که دیگر امیدی به آینده ندارند. 

تاریخ هنر خطرناک

دانیل کالکات

دیکسون در سراسر کتاب با این پرسش دست‌وپنجه نرم می‌کند که کدام آثار هنری را می‌توان منحط (یعنی از نظر اخلاقی تباه و مخرب) دانست ــ حتی اگر همیشه با این عنوان توصیف نشده باشند ــ و کدام آثار به اشتباه چنین قلمداد شده‌اند. 

آنچه باید تغییر کند، تصورِ بی‌اثر بودن گروه‌های کوچک است

نهال ــ ۴۵ ساله‌، روزنامه‌نگار، ایران

فکر می‌کنم در ایران امروز، به‌رغم همه‌ی محدودیت‌ها، سرمایه‌های اجتماعیِ مهمی وجود دارد که باید حفظ و تقویت شوند. یکی از مهم‌ترین آن‌ها شبکه‌های داوطلبانه و حلقه‌های کوچک حمایتی است؛ از گروه‌هایی که به خانواده‌های زندانیان سیاسی کمک می‌کنند تا کسانی که برای کودکان محروم از تحصیل، تهیه‌ی کتاب و امکانات آموزشی یا حمایت از خانواده‌های کم‌برخوردار تلاش می‌کنند.

روزنامه‌نگاریِ «منظوم »، از نسیم شمال تا اصغر آقا

سیروس علی‌نژاد

روزنامه‌نگاری در معنای متعارف خود با خبر، گزارش، مقاله و تفسیر شناخته می‌شود و زبان طبیعی آن نثر است. اما در تاریخ مطبوعات فارسی، در دوره‌ی مشروطه، شکل دیگری از روزنامه‌نگاری پدید آمد که زبان اصلی آن شعر بود. 

پایان عصر مطالعه و سواد

رُز هوروویچ

ظهور خواندن و نوشتن جامعه را دگرگون کرد، خودآگاهی مردم و سیاست را تغییر داد و همچنین بر گستره و عمق توانایی‌های فکری و ذهنی تأثیر گذاشت. افول خواندن نیز تغییراتی از همین دست بر جای خواهد گذاشت.

نظریه‌ی جان رالز چه ظرفیت‌هایی برای قوام ‌یافتن و پایداریِ یک ایران دموکراتیک دارد؟

فرشته قادری

رالز برابری‌طلب بود اما در عین حال می‌خواست لیبرالیسم را نیز احیا کند. می‌خواست گره کور دو قرن گذشته‌ی فلسفه‌ی سیاسی را باز کند و دو ارزش عمده‌ی برابری و آزادی را با هم آشتی دهد.

کالبدشکافی نفرت

گفتاری از واتسلاو هاول

آن‌چه در پی می‌آید برگردانِ فارسی گفتاری است از واتسلاو هاول در مقام رئیس جمهور چکسلواکی، در کنفرانسِ اسلو با عنوان «کالبدشکافی نفرت»، در ۲۸ اوت ۱۹۹۰.

هدایت‌الله نیّرسینا: سراینده، گردآورنده و مُصححِ ترانه‌های ماندگار

اسفندیار دواچی

هدایت‌الله نیرسینا استاد دانشکده ادبیات تهران، شاعر و ترانه‌سرا بود. روح‌الله خالقی او را «استاد باذوق و شاعر شیرین‌گفتار» می‌خواند. خوانندگانی چون قمرالملوک وزیری، روح‌انگیز، بنان، مرضیه و پوران اشعار او را خوانده‌اند.