نشان قابیل: مهارِ امر مهارناشدنی
مارگارت مکمیلان
آیا روزی خواهد رسید که جنگها متوقف شوند یا اتفاقی نادر باشند؟ تلاشهای بینالمللی شامل قوانین و توافقهای بینالمللی در پیشگیری از جنگ چه دستاوردهایی داشته است؟ مارگارت مکمیلان، استاد تاریخ دانشگاه آکسفورد در چهارمین سخنرانی از مجموعه سخنرانیهای خود، به تاریخچهی این تلاشها میپردازد.
دوئل کردن چه درسی دربارهی توهین و اهانت به ما میآموزد؟
کلیفتون مارک
کموبیش، روزی نیست که یک فرد سرشناس به خاطر رفتار توهینآمیز مورد مؤاخذه قرار نگیرد، و روزی نیست که یک نفر این بحث را پیش نکشد که همهی این احساس اهانت دیدنها تهدیدی برای «آزادی بیان» محسوب میشود. فرهنگهایی که در آن مشاجرهها زمانی به دوئل ختم میشد چه چیزی در این باره به ما میآموزد؟
آمریکا اقتصاد جهان را رهبری میکند
در گفتگو با مانی تهرانی
به گزارش نهادهای مالی بینالمللی، رشد اقتصاد آمریکا در سال ۲۰۱۸ چنان غیرمنتظره بوده که از میزان پیشبینیها فراتر رفته است. این در حالی است که همزمان گزارشهایی از توقف یا کاهش رشد اقتصادی بازارهای دیگر نقاط جهان منتشر و حتی پیشبینی شده است که اقتصاد اروپا و چین با بحرانی نظیر بحران سال ۲۰۰۷ روبرو شوند.
چراغ جادوی علاءالدین محصول فرانسه است یا سوریه؟
ریچارد لی
برخی از پژوهشگران قرنها گمان میکردند که شاید هزار و یک شب زاییدهی فکر و خیال شرقشناسی فرانسوی بوده است و نه نویسنده یا نویسندگانی عرب. اما تحقیقات اخیر به رمزگشایی از هویت خالق این اثر انجامیده است.
دادخواهی برای زنده نگاه داشتن اندیشههای جانباختگان ادامه خواهد داشت
محمد حیدری
محمدجعفر پوینده، نویسنده، مترجم و از اعضای کانون نویسندگان ایران، یکی از قربانیان قتلهای سیاسی پائیز سال ۱۳۷۷ بود. اگرچه قتل او در پروندهی رسمی قتلهای حکومتی ذکر شد و مسئولیتش را بر گردن «کارکنان خودسر» وزارت اطلاعات گذاشتند، اما فرایند دادرسی مورد تأیید خانوادهاش قرار نگرفت و در نهایت از دادگاه کنارهگیری کردند. با سیما صاحبی، همسر زندهیاد پوینده گفتگو کردیم و دربارهی کوششهای فکری و فرهنگی همسرش و مسیر دادخواهی برای قتل او در این سالها پرسیدیم.
مدرنیته چگونه فراموش میکند؟
علیرضا اشراقی
زمانهی غریبی است. خاطراتمان را برای روز مبادا ضبط میکنیم. مدام عکس و فیلم میگیریم. مدام مینویسیم. انباشتهشان میکنیم در گوشیهای کوچک همراهمان، در کارتها و بستههای حافظه، در شبکههای اجتماعی. انبوهی از خاطره بیرون انبار میکنیم. و اندکی خاطره درونمان و با ما میماند. آیا بلایی سر حافظهی ما آمده است؟ چرا ما گذشته را بیشتر و راحتتر از گذشته فراموش میکنیم؟
آیا میتوان به رغم اختلافنظر شدید دربارهی واقعیتها مصالحه کرد؟
کلِمِنس کَپِل
فرانک پرندهای را در حیاط میبیند و معتقد است که این پرنده یک سهره است. گیتا که کنارش ایستاده همان پرنده را میبیند اما عقیده دارد که یک گنجشک است. چه واکنشی را باید از فرانک و گیتا انتظار داشت؟
جهان در چنگ احساسات
ویلیام دیویس
در اواخر بعدازظهر یکی از جمعههای نوامبر پارسال، پلیس را به علت «حادثهای تروریستی» به ایستگاه مترو «آکسفورد سیرکوسِ» لندن فراخواندند. از مردم خواستند که ایستگاه را ترک کنند، و در نتیجه جمعیتی انبوه به طرف خروجیهای ایستگاه شتافتند. گزارشهایی دربارهی شلیک گلوله دهان به دهان چرخید، و عکسها و ویدیوهایی در اینترنت منتشر شد که نشان میداد مردم در حال فرار از آن ناحیهاند و نیروهای مسلح پلیس به سوی آن محل میشتابند.
ادبیات، تبعید، ایران، و بسیاری چیزهای دیگر
نگار جوادی
رمان دزاورینتال (از شرق برگشته/گمگشته، به زبان فرانسه) اولین کتاب نگار جوادی است که چند هفته بعد از انتشارش «جایزهی رمان اول» را در بلژیک به دست آورده: این کتاب داستانِ زندگیِ کیمیا، دختر داریوش، از مخالفان سیاسی رژیم شاه است. رمانی است دربارهی تبعید شدن به اروپا. اما این کتاب تاریخ ایران هم هست، تاریخی که از منظر ماجراهای یک خانوادهی ایرانی روایت میشود.
عدالتخواهی برای پدرمان ممکن نیست، مگر این که برای همهی قربانیان عدالت بخواهیم
در گفتگو با محمد حیدری
عبدالرحمن برومند، حقوقدان، عضو سابق «جبهه ملی ایران» و از اعضای بلند پایهی «نهضت مقاومت ملی» بود که پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، توسط شاپور بختیار تأسیس شد. او از جمله قربانیان قتلهای خارجی حکومت ایران محسوب میشود. برومند روز ۲۹ فروردین سال ۱۳۷۰ در مقابل آپارتمان مسکونی خود در پاریس با ضربات کارد کشته شد. به مناسبت سالگرد قتلهای سیاسی در ایران، با لادن برومند، از بنیانگذاران «بنیاد برومند» دربارهی فعالیتها و اندیشههای پدرش گفتگو کردیم.
مقاومت در برابر تمامیتخواهی را از واتسلاو هاول بیاموزیم
پانکاج میشرا
هاول در سال ۱۹۳۶ در چکسلواکی به دنیا آمد و در آنجا بزرگ شد، همان جایی که حاکمان کمونیستاش بارها او را زندانی کردند، دائماً او را تحت نظر داشتند و از انتشار بسیاری از آثارش جلوگیری کردند. او تا سال ۱۹۸۹ به مقاومت ادامه داد، و برای سقوط رژیم کمونیستی برنامهریزی کرد.
کودکانِ کار در فراغت از کار
مهدیه میرحبیبی
مجموعه عکسهای «کودکان کار» تصاویری از کودکان جنوب تهران است که در سه مرکز غیردولتی و غیرانتفاعی برای حمایت از این کودکان تهیه شده است. در این مراکز فعالان حقوق کودکان با زحمت و پشتکار زیاد و گاهی به رغم موانعی که مسئولان دولتی جلوی پایشان میگذاشتند، فضای زنده و سازندهای برای کودکان ایرانی و افغان فراهم کردهاند.
مکافاتِ سگ بودن
هادی کیکاووسی
«روزبهروز تعدی نسبت به حیوانات بیشتر میشود. این بیحسی شرف یک ملتی را تحقیر میکند. جای بسی تأسف است که تاکنون برای وضع نمودن قوانینی جهت منع از ظلم نسبت به حیوانات در این مملکت اقدامی نکردهاند.» این سخنان انسانی امروزی در دفاع از حیوانات نیست.
چرا فروید از مارکس خطرناکتر است؟
سما روحبخشان
چرا کسانی که خود قربانیان چارچوبهای تعریف شدهی حاکم هستند تبدیل به ضابطان مجازات برای متخلفین میشوند؟ این قوانین را چه کسی وضع میکند؟ چه کسی این اصول بنیادین را تعریف و روشهای پاسداری از آن را تبیین کرده است؟ آیا همراهی با ایشان صرفاً به دلیل تنیدگی باورها و ارزشهاست؟
زندگی با فاشیسم
الکساندر استیل
آیا ممکن است که کشوری را بر خلاف رسوم دیرینه، بر خلاف خواستههای قلبی و خلق و خوی اهالی، و به احتمال زیاد بر خلاف منافعش، به طرف جنگ سوق داد؟ ظاهراً چنین کاری ممکن است.
موزهی هنرهای معاصر تهران
وفا بهمنی
شش ماه از تعطیلی موقت موزه هنرهای معاصر تهران گذشته است. قرار تعطیلی بر شش ماه بود. تا آبانماه سال جاری. ماه آبان از راه رسیده است و از گشایش موزه خبری نیست. طبق آخرین اخبار، پروژهی بهسازی و مرمت حدود چهل درصد پیشرفت داشته و دستکم تا شش ماه دیگر هم ادامه خواهد داشت.
آیا میهنپرستی از ملیگرایی بهتر است؟
کنعان مَلِک
چندی پیش امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، در مراسم یادبود آتشبس جنگ جهانی اول گفت که ملیگرایی «خیانت به میهنپرستی است». چطور میتوان احساس فراگیر ازهمگسیختگیِ فزایندهی جوامع را فرو نشاند بیآنکه به التهابات ملیگرایانه دامن زد؟
بیعدالتیهای پنهان قهوهی «تجارت عادلانه»
فرناز سیفی
فهرست قهوههای کافهها روز به روز پیچیدهتر میشود. دیگر وارد هر کافهی مدعی قهوهی خوب بشوید، دو سه نفری را میبینید که با قیافهی حیران فهرست نقشبسته بر دیوار کافه را برانداز میکنند و از بعضی اسامی و توضیحات سر درنمیآورند: فرق کاپوچینو با کورتادو چیست؟ چه اتفاقی افتاد که در کمتر از دو دههی اخیر، قهوه ناگهان چنین مهم شد و متنوع و پیچیده؟
نمایشگاهی از عکسهای خیابان ولیعصر
نمایش گروهی
پهلوی، دکتر محمد مصدق، ولیعصر. نامهای خیابان ولیعصر فعلی، طولانیترین خیابان ایران، که هجده کیلومتر است، و میدان راه آهن در جنوب تهران را به تجریش در شمال شهر متصل میکند. خیابانی که دیگر فقط معبر و خیابان نیست و پیچهای تاریخی فراوان به خود دیده و خاطرهی جمعی نسلها شده است. نمایشگاه گروهی «ولیعصر؛ پوشه اول» به سرپرستی رامیار منوچهرزاده، مجموعهای از عکسهای این خیابان را در سه گالری که هرسه در مسیر همین خیابان است به نمایش گذاشته است.
تئاتر جنگ
جسیکا کیانگ، نیکولاس فیلیپس
چرا میجنگیم؟ آیا حاضریم که فرزندان خود را به جنگ بفرستیم؟ وقتی از جنگ حمایت میکنیم و در واقع برای زندگی و مرگ دیگران تصمیم میگیریم، چه در سر داریم؟ اینها بعضی از پرسشهایی است که لولا آریاس، کارگردان تئاتر جنگ، مطرح میکند. در این فیلم شش کهنهسرباز آرژانتینی و بریتانیایی 35 سال پس از جنگ فالکلند/مالویناس دور هم جمع میشوند تا ببینند آیا هنر میتواند دشمنان دیروز را به دوستان امروز تبدیل کند یا نه. آنچه در ادامه میخوانید نقدی بر این فیلم و گفتوگویی با کارگردان آن است.
چرا تعرضهای جنسی گزارش نمیشوند؟
الیزابت برنشتاین
تیموتی سی مارشل، روانشناس بالینی و مدیر «مرکز نوآوریهای سلامتی اسکورتون» در دانشگاه کورنِل بیش از ۳۵ سال که در مورد خشونت جنسی کار کرده است. او معتقد است که قربانیان تعرض جنسی غالباً میترسند که دیگران حرفشان را باور نکنند یا انگشت اتهام را به سویشان نشانه بروند.
چرا زنان پس از تعرض جنسی سکوت میکنند
اینِس هرکوویچ
زنانی که در معرض خشونت جنسی قرار میگیرند به ندرت دربارهی تجربهی خود صحبت میکنند چون میترسند که حرفشان را باور نکنند. وقتی زنی از آنچه بر او رفته صحبت میکند، چیزهایی میگوید که برایمان باورنکردنی است، چیزهایی که ما را پریشانخاطر میکند، چیزهایی که انتظار شنیدنش را نداریم، چیزهایی که ما را شوکه میکند.
انقلاب فرزندان خود را میبلعد!
طراح: شاهرخ حیدری
