کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد که در ماه دسامبر سال ۲۰۱۸ و در شهر کاتوویس لهستان برگزار شد، با تصویب توافقنامهای به کار خود پایان داد. در پایان این کنفرانس، نمایندگان بیش از ۱۹۰ کشور در راستای اجراییکردن معاهدهی کنفرانس پاریس در سال ۲۰۱۵ به توافق رسیدند. در این مقاله به شرح مهمترین نکتههای این توافقنامه که از آن با عنوان «آییننامه پاریس» یاد میشود، می پردازیم.
پرسشهای ساده اغلب منجر به پاسخهایی پیچیده میشوند. برای نمونه: زبان و گویش چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ اگر چنین پرسشی را با یک زبانشناس در میان بگذارید باید منتظر نطقی طولانی باشید. به رغم سادگی پرسش، پاسخهای متعددی برای آن وجود دارد.
از زمان تلاطمهای دوگانهی سال 2016، یعنی ترامپ و برگزیت، شاهد انتشار کتابهای فراوانی در توضیح این پدیدهها بودهایم، بهویژه برای لیبرالهایی که از این دو رویداد تکان خورده و وحشتزده شدهاند. جان بی. جودیس یکی از نخستین کسانی بود که به این حوزه وارد شد و درست پیش از انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری، کتاب انفجار پوپولیستی را منتشر کرد که با استقبال گستردهای روبرو شد.
عکاسی فمینیستی روندی بود که در دههی هفتاد میلادی، از آگاهی متقابل حرکتهای فمینیستی و هنر عکاسی، در اروپا و آمریکا پیدا شد و رشد کرد. در آن سالها عکاسهای زیادی، بهخصوص زنان عکاس، متوجه مباحث فمینیستی شده بودند، و فمینیستها کاربرد مؤثر عکاسی را برای طرح افکار و اعتراضهای خود کشف کرده بودند.
«ما سهم بیشتری میخواهیم.» این تک جملهی ساده و کلیدیای بود که الکساندرا برادسکی و ریچل کودر نِیلباف را ترغیب کرد تا پروژهی «آرمانشهر فمینیستی» را شروع کنند. پروژهای که حاصل آن کتابی شد از کارهای ۵۷ فمینیست و فعال برابریخواه که در قالب مقاله، داستان، شعر، گفتگو، طراحی و نقاشی جهان خیالی و آرمانی خود را تصویر و تخیل کردند.
من فکر میکنم که همهی ما خوانندگان بهتری خواهیم شد اگر این را بفهمیم: آن کسی که در زمان سفر میکند نویسنده نیست، خواننده است. به سراغ یک رمان قدیمی که میرویم، کاری که میکنیم این نیست که رماننویس را به دنیای خودمان بیاوریم و مشخص کنیم که آن نویسنده آنقدر روشناندیش بوده که به اینجا تعلق داشته باشد یا نه؛ این ما هستیم که به دنیای او سفر میکنیم و سرگرم سیاحت آن دنیا میشویم.
وقفهی کنونی در آهنگ پرشتاب حملات تروریستی فرصت مناسبی را ایجاد کرده تا به آیندهی تروریسم بیندیشیم. تروریسم، به شکلهای گوناگون و تعاریف مختلف، یکی از ویژگیهای جوامع سازمانیافته از بدو پیدایش تاریخ مکتوب بوده است. اکنون پژوهشگران تروریسم باید به این پرسش مهم پاسخ دهند که این پدیده در آینده به چه شکلی درخواهد آمد .مدافعان تندرو محیط زیست دستِ بالا را خواهند داشت یا مخالفان افراطیِ صنعتیشدن فزاینده یا دینداران متعصب یا ایدئولوژی کمطرفداری که هنوز ظهور نکرده است؟
«هدف من از نوشتن این کتاب این بود که غذاهای ایرانی رو به اینور دنیا بشناسونم و زیباییهای ایران، مردم ایران، فرهنگ و غذای ایران رو اونجور که واقعاً هست نشون بدم، نه آنجور که اینجا توی رسانهها نشون میدن. میخواستم عشقم به غذای ایرانی، به کشورم، و به مردمم رو با بقیه در میون بگذارم.»
در این نقطه از شهر، آدمها مشکلات عمیق خودشان را به دو شکل حل میکنند: صدمه زدن به خود یا صدمه زدن به دیگران. رسیدگی به روانِ خسته جایی در سبد خرید خانوار ندارد. کتاب و تفریح و سفر هم همینطور...
با تمامی فراز و نشیبهایی که جنبش زنان از یک قرن پیش تا کنون داشته، چراغی که مادربزرگهای فمینیست ما در دوران مشروطه روشن کردند، هنوز خاموش نشده است. سرکوبهای حکومت و اشتباهات جنبش زنان اگرچه در دورههایی این جنبش را به رکود و سکوت کشانده اما زنان در این مسیر صدساله نشان دادهاند که هنوز به دنبال مطالباتشان هستند و هربار با شیوهای جدید آن را پیگیری میکنند.
در سال 2017 جایزهی ادبی گُنکور به «راه و رسم زمانه» تعلق گرفت. این کتاب به مجموعهای از رویدادهای تاریخیِ منتهی به جنگ جهانی دوم میپردازد. سراسر کتاب سخن از کارهایی است که مایهی ننگ و آبروریزی است. این اثر رسالهای تاریخی با پیچوتابهای ادبی است و شیوهی گزینش واقعیتها به دست نویسنده حال و هوایی سورئالیستی به آن داده است.
نیکول پِلِگرین به شکلی عالمانه به کندوکاو در جنبههای تاریخی، فرهنگی، روانشناختی، جامعهشناختی، و انسانشناختی اَشکال و کاربردهای حجاب و نحوهی بازنمایی آن در غرب، و به طور خاص در فرانسه از قرون وسطی تا دههی ۱۹۶۰، میپردازد. پوشاندن سر با یک یا چند تکه پارچه برای مدتهای طولانی جزئی از جامهی افراد محسوب میشد و از طریق حضور زیباشناختی و نمادین خود نقشی برجسته در قلمروی عمومی و خصوصی داشت.
همانطور که هزار و یکشب با شاهزمان آغاز میشود داستان گذار افغانها به ایران نیز با شاهزمان آغاز میشود. مقارن جلوس فتحعلیشاه و تسلط تدریجی انگلستان به هندوستان و رقابت روسها با آنها و آغاز «بازی بزرگ» است که شاهزاده زمان که از اعقاب تیمورشاه بود بر علیه ولیعهدی همایون برادرش شورش کرد و سلطنت را تصاحب نمود و باعث شد تا اولین کاروان پناهجویان سال ۱۱۷۶ شمسی با خدم و حشم شاهی به دربار فتحعلیشاه پناه آورند.
دکتر پیمان جعفری، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران و استاد دانشگاه آمستردام در هلند است. او رسالهی دکترای خود را دربارهی تاریخ اجتماعی صنعت نفت در ایران نوشته و در مسائل کارگری ایران صاحبنظر است. گفتگو با دکتر پیمان جعفری در ادامهی مطالبی است که آسو در بررسی جنبش کارگری در ایران منتشر کرده است.
«دیدم که دوربین میتواند سلاح من باشد، علیه فقر، علیه نژادپرستی، علیه هر پدیدهی اجتماعیِ غلط. آن لحظه بود که فهمیدم باید دوربین داشته باشم.» گوردون پارکس، عکاس معروف آمریکایی که سالها زیر شاتر دوربین خود، آمریکا و نابرابری، تبعیض، نژادپرستی، فقر، قصهی آدمها و رنگ و لعاب دنیای هنر و مد را ثبت کرد، در یکی از واپسین سالهای عمر طولانی خود، وقتی از او پرسیدند که چرا سراغ دوربین رفت، جملهی بالا را در جواب گفت.
ترکیب مثبت تاریخی و دگرگون کنندهای که میتواند در ایران شکل بگیرد، متشکل از یک جامعهی مدنی مسئولیتپذیر است که کار تدوین محتوای کلام را انجام دهد، و یک رهبری ملی و معنوی کاریزماتیک که به نهادینه کردن هرچه سریعتر آن محتوا در میان مردم بهمانندِ یک کاتالیست کمک کند.
مستند متولد اوین ساختهی مریم زارعی در شصتونهمین دورهی برلیناله به نمایش درآمد و برندهی جایزهی دورنمای سینمای آلمان شد. این فیلم با روایتی تأثیرگذار به موضوع کودکانی میپردازد که بخشی از دورهی نوزادی و کودکی خود را در زندان گذراندهاند. مریم زارعی، بازیگر و کارگردان ایرانی-آلمانی که خودش در زندان اوین به دنیا آمده با کنکاش پیرامون این مسئله سعی در درک و فهم اتفاقاتی دارد که در سالهای دههی ۶۰ برای زندانیان و فرزندان آنها رخ داده است.
در رفتار این جماعت انقلابی، گونهای از رفتار جمعی میدیدم که غیر قابل پیشبینی بود، و به فراخوانی و فرمانی از این سو به آن سو میرفت. نه طرحی برای کنشگری روزمره و نه پرسشی برای چشمانداز دورتر. همه شور بود و شور و ای دریغ از جُو شعور.
کارشناسان از افزایش چشمگیر یهودستیزی در سراسر اروپا سخن میگویند. در سال گذشته، در فرانسه حمله به یهودیان 74 درصد بیشتر شد؛ در آلمان هم تعداد حملات خشونتآمیز یهودستیزانه بیش از 60 درصد افزایش یافت.
میگفت تو نمیدانی ۵۸ کردستان چه شکلی بود. همه جا بهار آزادی، اینجا جهنمِ مجسم. جهنم مجسم هم اگر نبود، اعدام صدیق در همان روزهای اولِ حضور ارتش در مرداد، آن روزها را برای او دست کم به جهنم تبدیل کرده بود. برگشته بود از دانشگاه تا هوای خانواده را داشته باشد و دوستانش را.
در گرماگرم انقلاب و زمانی که دولت شاپور بختیار معرفی شد و در مراسم سوگند خود از سر و سامان دادن به آشفتگی کشور و سوق دادن ایران به سوی «یک کشور سوسیال دموکرات» سخن گفت، من افق تازهای از تحول سیاسی را انتظار میکشیدم. اما این انتظار به دلیل دیرهنگامیِ دولت او سرابی بیش نبود و من نیز همراه میلیونها جوان مشتاق تغییر، در کوتاه زمانی به آنسوی پدیدهای که انقلاب اسلامی نامیده شد پرتاب شدم.
ناموفقیت نسبی «ادبیات مهاجرت» ما، هم در مقایسه با ادبیات موفقتری که نویسندگان ایرانی و ایرانیتبار به زبانهای بیگانه نوشته و منتشر کردهاند و هم در مقایسه با موفقیت چشمگیر ادبیات مهاجرتی که به دست نویسندگان سایر ملتها به وجود آمده، چه دلیل یا دلایلی دارد؟
اظهارات آیتالله خامنهای که بعداً از سایت او حذف شد: «برخی کسانی که از امنیت کشور استفاده میکنند و کار و ورزش و... خود را انجام میدهند و بعد نمکدان میشکنند، بدانند امنیت از این راه بهدست میآید. یادمان نرود که امنیت چطور به دست میآید.»
اوایل ژانویه، امانوئل مکرون در نامهای به شهروندان فرانسوی گفت که وضع سهمیه برای پذیرش مهاجران ممکن است به حل بحران جلیقهزردها کمک کند. همان طور که انتظار داشتیم، این حرف بسیاری از چپگرایان را ناراحت کرد. در عین حال ما را به یاد هیلاری کلینتون انداخت که پارسال در مصاحبه با گاردین به اظهار نظر دربارهی علت اصلی ظهور پوپولیسم راستگرا پرداخت و گفت: «فکر میکنم که اروپا باید مهاجرت را کنترل کند چون همین امر آتش را روشن کرده است.»
